افت قند خون در افراد دیابتی

افزودن به پسندها

توضیحات

هایپوگلایسمی، که قند خون پایین هم نامیده میشود زمانی اتفاق می افتد که سطح گلوکز (قند) خون بسیار پایین باشد.

هایپوگلایسمی در بیماران دیابتی که انسولین تزریق می کنند و در بعضی از افرادی(نه همه) که داروهای خوراکی دیابت را مصرف می کنند، شایع است.

افت قند خون در چه صورت اتفاق می افتد؟

افت قند خون زمانی اتفاق می افتد که یک فرد دیابتی یک یا بیشتر از موارد زیر را انجام دهد:

  • تزریق زیاد انسولین( یا یک داروی خوراکی دیابت که باعث ترشح انسولین در بدن می شود)
  • عدم مصرف غذای کافی
  • ورزش سنگین بدون مصرف یک میان وعده و یا کاهش دوز انسولین پیش از آن
  • فاصله خیلی زیاد بین وعده های غذایی
  • مصرف زیاد الکل ، اگرچه مصرف معمولی الکل هم در افراد دیابت نوع 1 میتواند ریسک هایپوگلایسمی را افزایش دهد.

علایم افت قند خون:

علایم افت قند خون از فردی به فرد دیگر متفاوت است و با گذشت زمان میتواند تغییر کند. در مراحل اولیه افت قند خون شما ممکن است موارد زیر را داشته باشید:

تعریق، لرزش، احساس گرسنگی، احساس اضطراب

در صورتی که درمان نشود، علایم شدید تر می شود و می تواند شامل موارد زیر باشد:

مشکل در راه رفتن، ضعف، عدم دید واضح، رفتار عجیب و غریب و یا تغییر شخصیت، گیجی، عدم هوشیاری و یا تشنج

در صورتی امکان، با اندازه گیری سطح قند خون باید افت قند خون تایید شود.

افت قند خون معمولا قند خون زیر 60 mg/dL(3.3 mmol/L) ویا کمتر تعریف میشود.

بعضی از افراد دیابتی علایم افت قند خون را در اعداد کمی بالاتر دارند. اگر برای مدت طولانی سطح قند خون بالا باشد، ممکن است وقتی قند خون نزدیک 100 mg/dL(5.6 mmol/L) باشد، بروز علایم افت قند خون و احساس ضعف اتفاق بیافتد. پس باکنترل بهتر سطح قند خون ،شروع علایم افت قند در سطوح پایین تری اتفاق می افتد.

هایپوگلایسمی خاموش:

زمانی اتفاق می افتد که علایم اولیه افت قند خون را نداشته باشید. در نتیجه به علایم اولیه پاسخ نمی دهید و علایم شدید افت قند خون مثل تشنج یا بی هوش شدن محتمل تر است.

افت قند خون خاموش خصوصا در بیماران دیابتی نوع 1 با سابقه بیش تر از 5تا 10 سال دیابت شایع است. هایپوگلایسمی و هایپوگلایسمی خاموش بیشتر در افرادی که انسولین تزریق میکنند و سطح قند خون را خیلی شدید کنترل میکنند اتفاق می افتد

افرادی که مقدار زیادی الکل استفاده می کنند، خسته هستند و یا داروهای بتابلاکر ( معمولا برای فشار خون بالا) را مصرف می کنند، ممکن است متوجه علایم افت قند خون نشوند و یا اینکه علایم ناشی از افت قند خون را تشخیص ندهند.

همچنین هایپوگلابسمی خاموش می تواند در افرادی که بعضی از داروهای خوراکی دیابت ( مثل ، glyburide ( با برند Micronase)) را مصرف می کنند ، خصوصا در افراد مسن با مشکلات کلیوی و قلبی اتفاق بیافتد.

هایپوگلایسمی شبانه:

افت قند خون میتواند در زمانی که شما خواب هستید( هایپوگلایسمی شبانه) اتفاق بیافتد که میتواند خواب را مختل کند اگرچه اغلب ناشناخته است.

هایپوگلایسمی شبانه نوعی از هایپوگلایسمی خاموش است . بنابراین اگر شما هایپوگلایسمی شبانه داشته باشید ، احتمال داشتن علایم هشدار دهنده ی افت قند خون از جمله تعریق ،لرز و... در شما کمتر است

هایپوگلایسمی شبانه به سختی تشخیص داده میشود و میتواند ریسک هایپوگلایسمی خاموش را 48 تا 72 ساعت بعد از آن، افزایش دهد.

جلوگیری از افت قند خون:

بهترین راه برای جلوگیری از افت قند خون اندازه گیری مرتب سطح قند خون و داشتن آمادگی لازم برای درمان آن در زمان وقوع می باشد. نیاز است شما و یک دوست نزدیک و یا از بستگان علایم را یاد بگیرید و باید همیشه قرص گلوکز، آبنبات سفت و یا سایر منابع کربوهیدرات با اثر سریع را همراه خود داشته باشید.

قرص های گلوکز توصیه میشود چون طعم خوبی دارند ، اما فقط در مواردی که سطح قند خون پایین است مصرف شود. مصرف آبنبات خصوصا در کودکان دیابتی حتی وقتی سطح قند خون نرمال است ، می تواند وسوسه انگیز باشد.

افت قند خون میتواند ترسناک و ناخوشایند باشد و ترس در اپیزودهای آینده معمولا شایع است که این میتواند باعث شود بیمار سطح قند خون را بالا نگه دارد که در طولانی مدت میتواند باعث ایجاد عوارض جانبی شود. صحبت کردن در مورد ترس از افت قند خون و همچنین یاد گرفتن آموزش اگاهی از علایم افت قند خون میتواند کمک کننده باشد.

درمان افت قند خون:

بهتر است در اولین فرصت ممکن سطح قند خون اندازه گیری شود.

در صورتی که تجهیزات مانیتورینگ (گلوکومتر،نوار تست، لنست) در دسترس نیست، درمان را شروع کنید. خصوصا در مواردی که قند خون شما پایین تر از 40 mg/dL (2.2 mmol/L) است، سریعا درمان را شروع کنید.

در صورتی که قند خون شما بین 50-70 mg/dL (2.8-3.9 mmol/L) است، 10-15 گرم از کربوهیدرات با شروع اثر سریع ( مثل نصف فنجان آب میوه، 6-8 آبنبات سفت، 3-4 قرص گلوکز) مصرف کنید.

در صورتی که قند خون پایین تر از 50mg/dL است، 20-30 گرم از کربوهیدرات با شروع اثر سریع مصرف کنید.

معمولا این مقادیر برای بالا بردن سطح قند خون به محدوده ی ایمن بدون ایجاد سطح قند خون بالا ( هایپرگلایسمی) کافی است. در شروع افت قند خون از مصرف غذاهای حاوی چربی ( مثل candy bar) یا پروتئین ( پنیر) اجتناب کنید چون این ها توانایی بدن برای جذب گلوکز را پایین می آورد.

بعد از 15 دقیقه مجددا قند خون اندازه گیری شود ودر صورتی که نیاز است درمان تکرار شود.

اگر زمان مصرف وعده غذایی بعدی شما بیشتر از یک ساعت طول می کشد ، 15 گرم کربوهیدرات با شروع اثر سریع و یک انس پروتئین مثل کراکر همراه با پنیری و یا نصف یک ساندویچ با کره بادام زمینی مصرف کنید. خیلی مهم است که بیش از حد نخورید چون میتواند قند خون را بالای سطح هدف ببرد و در طولانی مدت باعث افزایش قند خون شود.

گلوکاگون:

اگر افت قند خون شما خیلی شدید باشد، شاید ناگهان بیهوش شوید و یا توانایی خوردن را نداشته باشید. یکی از دوستان و یا نزدیکان باید برای تشخیص افت قند خون و درمان سریع آن آموزش دیده باشد.

گلوکاگون هورمونی است که سطح قند خون را بالا میبرد. این دارو در کیت های اورژانس موجود است که میتوان با نسخه از داروخانه تهیه کرد. راهنما در هر کیت وجود دارد. هم اتاقی، همسر و یا پدر و مادر قبل از اینکه مورد اورژانسی اتفاق بیافتد، باید طریقه تزریق را یاد بگیرند.

خیلی مهم است که کیت گلوکاگون در جای مناسبی از نظر دسترسی باشد، تاریخش نگذشته باشد و فردی که قصد کمک دارد، خونسردی خود را حفظ کند. شما میتوانید وقتی تاریخ انقضا کیت گذشت دوباره آن را پر کنید.

روش تزریق:

گلوکاگون باید در شکم و یا ران تزریق شود. محل ها و روش های تزریق مشابه تزریق انسولین است.کیت گلوکاگون دارای یک سرنگ از قبل پر شده حاوی محلول شفاف و یک ویال حاوی پودر گلوکاگون است.

-ابتدا پوشش فلزی روی ویال را جدا کنید

محافظ سوزن را بردارید، کل محتوای سرنگ (محلول شفاف) را داخل پودر گلوکاگون تزریق کنید()، کلیپ پلاستیکی سرنگ را برندارید.

-بدون خارج کردن سوزن مخلوط را به آرامی هم بزنید تا حل شود. محلول باید شفاف باشد. در صورتی که محلول تغییر رنگ داده استفاده نشود.

ویال را رو به پایین نگه دارید و محتویات را داخل سرنگ بکشید. ( برای بزرگسالان و کودکان بالای 44 پوند (20 کیلوگرم) 1mg در سرنگ نشان دار شده است. کودکان زیر 44 پوند نصف این مقدار را نیاز دارند و باید نصف محلول به سرنگ کشیده شود. (0.5 mg روی سرنگ نشان دار شده است)

-محل تزریق شکم و یا ران را انتخاب کنید.

-سوزن را در پوست فرو ببرید.

-پیستون را برای تزریق فشار دهید.

-سوزن را بیرون بکشید و در محل نگهداری اش بگذارید. سعی نکنید سوزن را دوباره ببندید. سوزن را به آرامی در محل تزریق فشار دهید.

-فرد را به پهلو بخوابانید تا در صورتی که استفراغ کرد از خفگی جلوگیری شود.

علایم در عرض 10-15 دقیقه باید حل شود، اگرچه تهوع و استفراغ میتواند 60-90 دقیقه بعد هم وجود داشته باشد. به محض اینکه بیمار بلند شد و توانایی بلع داشت کربوهیدرات با شروع اثر سریع مثل قرص گلوکز و یا آب میوه بدهید. بعد از اینکه بیمار احساس بهتری داشت یک میان وعده حاوی پروتئین مثل کراکر و پنیر و یا ساندویچ کره بادام زمینی به بیمار بدهید.

اگر بیمار بعد از 10 دقیقه هوشیار نبود اگر کیت دیگری دارید ، یک آمپول گلوکاگون دیگر تزریق کنید. بلافاصله باید با اورژانس تماس گرفته شود.

مراقبت های افت قند خون:

بعد از اینکه سطح قند خون نرمال شد و علایم برطرف شد، میتوانید فعالیت های روزمره را انجام دهید. اگر نیاز به گلوکاگون دارید باید با پزشکتان مشورت کنید. پزشک میتواند به شما کمک کند که چگونه و چرا افت شدید قند خون داشته اید و اصلاحاتی را برای جلوگیری از واکنش های آینده پیشنهاد دهد.

در 48 تا 72 ساعت اولیه بعد از افت قند خون، ممکن است علایم افت قند خون را به سختی تشخیص دهید. به علاوه توانایی بدن شما برای مقابله با افت قند خون کاهش پیدا کرده است. لذا سطح قند خون را قبل از خوردن، ورزش کردن و یا رانندگی برای جلوگیری از افت قند خون مجدد اندازه گیری کنید.

در موارد زیر سریعا با اورژانس تماس بگیرید:

  • 15 دقیقه از تزریق گلوکاگون گذشته و هنوز گیج هستید.
  • عدم هوشیاری ( و یا نزدیک عدم هوشیاری هستید) و گلوکاگون در دسترس ندارید.
  • با وجود تزریق گلوکاگون و یا مصرف کربوهیدرات با شروع اثر سریع هنوز سطح قند خون پایین است.

در بیمارستان و یا آمبولانس درمان را به صورت وریدی دریافت میکنید تا سریعا قند خون بالا برود.

اگر نیاز به اقدامات اورژانسی داشته باشید میتوانید قبل از اینکه مرخص شوید چند ساعت در بخش اورژانس بمانید.

هنگام برگشت فرد دیگری رانندگی کند.

 

تهیه و تنظیم: دکتر سونا قاسمی

دکتر فاطمه دولت آبادی

جزئیات خاص

آپارات ---

تمامی حقوق نزد داروخانه سیزده آبان محفوظ است.