توضیحات

دسته ی دارویی:

ضد سرطان،مهار کننده تیروزین کیناز BCR-ABL.

 

نام تجاری در آمریکا وکانادا:

Gleevec

 

اشکال دارویی موجود:

قرص های خوراکی 100 و400 میلی گرمی

 

موارد ومقادیر مصرف:

بزرگسالان

نکته: مدت درمان با این دارو تا زمانی است که بهبود در روند بیماری مشاهده شود و یا عوارض خطرناکی بروز کند که در این صورت دارو قطع می شود.

بهینه دوره درمان با این دارو در بیماری chronic myeloid leukemia (CML) هنوز مشخص نیست.

عارضه تهوع و استفراغ در حد متوسط با دارو ذکر شده است که بدین منظور داروهای ضد تهوع برای پیشگیری می تواند تجویز شود.

Philadelphia chromosome-positive (Ph+) chronic myeloid leukemia (CML):

خوراکی

در فاز مزمن :

400 میلی گرم 1 بار در روز ؛ قابل افزایش تا 600 میلی گرم 1 بار در روز می باشد.
در صورت تحمل به دارو، پیشرفت بیماری،نا کافی بودن و یاعدم پاسخ دهی خونی بعد از 3 ماه و ناکافی بودن و عدم پاسخ دهی سلولی بعد از 6 تا 12 ماه امکان افزایش دوز تا 800 میلی گرم روزانه وجود دارد.

در فاز Accelerated و blast crisis:

600 میلی گرم 1 بار در روز، در صورت تحمل به دارو، پیشرفت بیماری،نا کافی بودن و یاعدم پاسخ دهی خونی بعد از 3 ماه و ناکافی بودن و

عدم پاسخ دهی سلولی بعد از 6 تا 12 ماه امکان افزایش دوز تا 800 میلی گرم روزانه وجود دارد. (400 میلی گرم 2 بار در روز)

Ph+ acute lymphoblastic leukemia (ALL): (مقاوم و عود کننده)

600 میلی گرم 1 بار در روز

Gastrointestinal stromal tumors (GIST) (درمان کمکی به دنبال برش کامل)

400 میلی گرم 1 بار در روز،دوره درمانی پیشنهادی : 3 سال

GIST (بدون برش /یا با بدخیمی متاستاتیک)

400 میلی گرم 1 بار در روز در صورت تحمل به دارو و پیشرفت بیماریامکان افزایش دوز تا 800 میلی گرم روزانه وجود دارد

(400 میلی گرم 2 بار در روز)

توجه :پیشرفت قابل توجه (ارتقای دوره نهفتگی،درجه پاسخ عینی) در بیماران با جهش ژنی KIT exon 9 با دوز 800 میلی گرم در مقایسه با دوز 400 میلی گرم مشهود است.اگر چه overall survival (علائم حیاتی کلی) تحت تاثیر قرار نگرفته است.دوز بالاتر تغییری در زمان ارتقا و علائم حیات در بیماران با جهش ژنی Kit exon 11 یا موارد از نوع وحشی (wild-type) نشا ن نداده است.

Aggressive systemic mastocytosis (ASM) associated with eosinophilia

با دوز 100 میلی گرم 1 بار در روز شروع شده، در صورت عدم پاسخدهی کافی ،امکان افزایش دوز تا 400 میلی گرم به شرط نبود عوارض جانبی.

ASM without D816V c-Kit mutation or c-Kit mutation status unknown

400 میلی گرم1 بار در روز

فیبرو سارکامای پوستی متورم (DFSP)

400 میلی گرم2 بار در روز

نشانگان افزایش ائوزینوفیل و /یا لوسمی ائوزینوفیلی مزمن :

400 میلی گرم1 بار در روز

HES/CEL with FIP1L1-PDGFRα fusion kinase

با دوز 100 میلی گرم 1 بار در روز شروع شده، در صورت عدم پاسخدهی کافی ،امکان افزایش دوز تا 400 میلی گرم به شرط فقدان عوارض جانبی.

Myelodysplastic/myeloproliferative disease (MDS/MPD) with PDGF receptor gene rearrangements

400 میلی گرم 1 بار در روز

Chordoma, progressive, advanced, or metastatic expressing PDGFRB and/or PDGFB (off-label use)

400 میلی گرم 2 بار در روز

 

این دارو مصرف off label در برخی از سرطان ها از جمله Desmoid tumors، Melanoma، Stem cell transplant دارد.

 

تنظیم دوز در مصرف با داروهای القا کننده قوی CYP3A4 :

از مصرف همزمان با داروهای قوی القا کننده CYP3A4 (نظیر داروهای دگزا متازون ،کاربامازپین،فنوباربیتال،فنی توئین،ریفابوتین،ریفامپین ) در صورت لزوم مصرف داروهای ذکر شده ،با پایش دقیق حداقل دوز ایماتینیب 50 درصد افزایش یابد.

 

کودکان

Philadelphia chromosome-positive (Ph+) acute lymphoblastic leukemia (ALL) (newly diagnosed):

در کودکان مساوی و بزرگتر از 1سال و بزرگسالان:

340 mg/m2/day به همرا ه شیمی درمانی به صورت تک دوز حداکثر دوز روزانه 600 میلی گرم.

Ph+ chronic myeloid leukemia (CML), chronic phase, newly diagnosed

در کودکان مساوی و بزرگتر از 1سال و بزرگسالان :

340 mg/m2/day به همرا ه شیمی درمانی به صورت تک دوز و یا منقسم در دو دوز.حداکثر دوز روزانه 600 میلی گرم.

 

سالمندان

میزان مصرف در افراد مسن مشابه بزرگسالان است.

 

در نارسایی کلیوی

در کلیرانس کراتینین 40-59 mL/minute حداکثر دوز مجاز 600 میلی گرم روزانه می باشد.

در کلیرانس کراتینین 20-39 mL/minute دوز پیشنهادی شروع را به میزان 50 درصد کاهش داده ،در صورت تحمل دوز دارو حداکثر تا 400 میلی گرم قابل افزایش است.

در کلیرانس کراتینین زیر 20 mL/minuteباید با احتیاط مصرف شود.

دوز 100 میلیگرم در تعداد اندکی از بیماران با نارسایی شدید کلیوی قابل تحمل است.

 

در نارسایی کبدی

نارسایی خفیف تا متوسط : نیازی به تنظیم دوز نیست .

نارسایی شدید کبدی : کاهش 25 درصد دوز

 

تنظیم دوز در سمیت کبدی (در طول درمان) : در صورت افزایش بیلی روبین بیشتر از 3 برابر حداکثر نرمال و ترانس آمیناز از 5 برابر حداکثر نرمال ، دارو تا پایین آمدن این دو فاکتور به ترتیب کمتر از 1.5 و 2.5 قطع شود.ادامه ی درمان با کاهش دوز بر اساس روند زیر صورت می گیرد(توجه:تصمیمی گیری برای ادامه ی درمان بر اساس شدت شروع سمیت کبدی در نظر گرفته می شود.):

در بزرگسالان:

  • اگر دوز مصرفی 400 میلی گرم در روز بوده،دوز به300 میلی گرم در روز کاهش می یابد.
  • اگر دوز مصرفی 600 میلی گرم در روز بوده،دوز به400 میلی گرم در روز کاهش می یابد.
  • اگر دوز مصرفی 800 میلی گرم در روز بوده،دوز به600 میلی گرم در روز کاهش می یابد.

در کودکان:

  • اگر دوز مصرفی 340میلی گرم در روز بوده،دوز به260 میلی گرم در روز کاهش می یابد.حداکثر دوز روزانه :300تا 400 میلی گرم در روز می باشد.

 

نحوه ی مصرف :

به دلیل عارضه متوسط تهوع داروهای ضد تهوع جهت پیشگیری از بروز این عارضه می تواند استفاده شود.

باید به همراه غذا و 1 لیوان بزرگ آب مصرف شود.قرص ها نباید شکسته شوند.

در دوزهای بالای 800 به دلیل کاهش مواجهه با آهن باید قرص های 400 میلی گرمی مصرف شود.

قرص ها را میتوان در آب و یا آب سیب (میزان 50 میلی لیتر برای قرص های 100 میلی گرم و 200 میلی لیتر برای قرص های 400 میلی گرم)پراکنده کرد.محلول را تا زمان حل شدن به هم بزنید و بلافاصله مصرف کنید.

از تماس قرص خرد شده با پوست و مخاط خودداری کنید.در صورت تماس با آب به طور کامل شستشو دهید.

دوز زیر 600 میلی گرم در بزرگسالان می تواند 1 بار در روز مصرف شود.دوز 800 میلی گرم باید به صورت 400 میلی گرم 2 بار در روز مصرف شود.

در کودکان در CML میتواند 1-2 بار در روز مصرف شود اما در ALL 1 بار در روز باید مصرف شود.

 

موارد مربوط به ایمنی دارو:

NIOSH توصیه می کند برای مصرف قرص های دست نخورده و کاملا سالم از 1 لایه دستکش وبرای ساخت سوسپانسیون از 2 لایه دستکش استفاده شود.مراقبت از چشم ،پوست و سیستم تنفسی لازم و ضروری است.

 

عوارض جانبی:

عوارض جانبی شایع (بالای 10 درصد)

قلبی-عروقی : ادم محیطی ،ادم صورت ،درد قفسه سینه و کاهش فشار خون

سیستم عصبی مرکزی:خستگی ،سردرد،اختلالات چشایی،افسردگی،اضطرابگیجی،بی خوابی

پوستی: راش پوستی،خارش، ریزش مو،عرق ریزی شبانه

اندوکرین ومتابولیت: افزایش لاکتات دهیدروژناز،افزیش وزن ،کاهش آلبومین و پتاسیم خون.

گوارشی: تهوع، اسهال، یبوست ،استفراغ، درد شکمی،بی اشتهایی،سوءهاضمه،نفخ

خونی: خونریزی ،لوسمی ،نوتروپنی،ترومبوسایتوپنی،آنمی

کبدی: افزایش آنزیم های ALTو AST کبدی،افزایش آلکالن فسفاتاز،افزایش بیلی روبین سرمی،افزایش ترانس آمیناز های سرمی

عفونی: افزایش ریسک عفونت،انفولانزا

عضلانی-اسکلتی: درد عضلانی اسکلتی،ضعف،گرفتگی عضلانی

چشمی: تورم پلک ، تاری دید، افزایش اشک

کلیوی: افزایش کراتینین خون

تنفسی:تنگی نفس، سینوزیت ، علائم شبه آنفولانزا، تب،فارنژیت،سرفه،رینیت

 

موارد منع مصرف:

حساسیت به دارو یا هر یک از اجزای فرآورده

 

تداخلات دارویی:

تداخلات رده X :

Aprepitant

Asunaprevir

Asunaprevir

BCG

Bosutinib

Budesonide (Systemic)

Cobimetinib

Deferiprone

Dipyrone

Domperidone

Flibanserin

Ivabradine

Lomitapide

Naloxegol

Neratinib

Natalizumab

Pimozide

Pimecrolimus

Simeprevir

Tacrolimus

Ulipristal

Vaccines (Live)

گریپ فروت

 

تداخلات رده D :

Acalabrutinib

Avanafil

Baricitinib

Bromocriptine

Budesonide (Topical)

Cilostazol

CYP3A4 Inducers(strong)

Colchicine

Dabrafenib

Dapoxetine

Deflazacort

Dexamethasone (Systemic)

DOXOrubicin (Conventional)

Echinacea

Eletriptan

Eliglustat

Enzalutamide

Eplerenone

Everolimus

FentaNYL

Fingolimod

Fludarabine

GuanFACINE

Ibrutinib

Ibuprofen

Ivacaftor

Leflunomide

Lurasidone

Mitotane

Nivolumab

Olaparib

Ranolazine

Rifamycin

Roflumilast

Sonidegib

Suvorexant

St John's Wort

Tezacaftor

Tofacitinib

Tolvaptan

Vaccines (Inactivated)

Venetoclax

Warfarin

Zopiclone

تداخل با غذا:غذا ممکن است تحریک گوارشی را کاهش دهد.آب گریب فروت می تواند باعث افزایش غلظت پلاسمایی دارو شود.لذا بهتر است دارو همراه غذا وبا یک لیوان پر از آب مصرف شود.

 

مصرف در بارداری وشیر دهی:

در بارداری :

مطالعات حیوانی و انسانی با ریسک همراه بوده است.خانم ها باید از یک روش پیشگیری از بارداری مطمئن در طول درمان و2 هفته بعد از قطع درمان با این دارو استفاده کنند.

در شیردهی :

به دلیل عوارض جدی در نوزاد شیر دهی در طول درمان با دارو و حداقل 1 ماه پس از قطع دارو باید متوقف شود.

 

مکانیسم اثر:

ایماتنیبتیروزین کیناز را مهار می کند که تیروزین کیناز Bcr-AbI تولید شده توسط اختلال کروموزومی فیلادلفیا در لوسمی میلوئید مزمن را مهار می کند. دارو همچنین تیروزین کیناز فاکتور رشد مشتق از پلاکت (PDGF)، فاکتور سلول های بنیادی(SCF) ، c-Kit و رویدادهای سلولی که با میانجی های PDGF و SCF رخ می دهد، را مهار می کند.

 

پارامترهایی که باید مانیتور شود:

CBC(ماه اول هر هفته ،ماه دوم هر 2 هفته و سپس به صورت دوره ای)

عملکرد کبدی و کلیوی الکترولیت های خون

مغز استخوان

تست بارداری(قبل از درمان)

ادم

رشد

گلوکز و آلبومین خون

بیماران با جراحی گوارشی

تست عملکرد تیروئید

پایش علائم CHF در بیماران با رسیک بیماری قلبی یا بیماران باسابقه ی مشکلات قلبی

پایش علائم تحریک گوارشی یا سمیت پوستی

 

فارماکوکنیتیک و فار ماکودینامیک:

جذب : سریع

Protein binding : 95% آلبومین و الفا 1 اسید گلیکوپروتئین

متابولیسم : کبدی توسط آنزیم CYP3A4

فراهمی زیستی:98%

نیمه عمر :

  • بزرگسالان :ماده اصلی :18 ساعت ؛ مشتقات :40 ساعت
  • کودکان : ماده اصلی : 15 ساعت

زمان پیک پلاسمایی: 2-4 ساعت

دفع : مدفوع و ادرار

 

تهیه وتنظیم:دکتر خطیبب شهیدی

دکتر فاطمه دولت آبادی

جزئیات خاص

آپارات ---

تمامی حقوق نزد داروخانه سیزده آبان محفوظ است.